Enkhuizen

Bezienswaardigheden

Trekpleisters binnen de gemeente:
• Jachthavens
• Zuiderzeemuseum (buiten en binnen)
• De Stedebouwkundige projecten Patrimonium-buurt en Snouck van Loosenpark
• Sprookjeswonderland
• De kleurrijke bloemen- en zaadvelden rondom de stad.
• Chartervaart
• Vestingwal
• Strand aan het IJsselmeer

Het door grachten doorsneden stadje Enkhuizen ligt voor een groot deel binnen de goed intact gebleven 16e eeuwse omwalling. Bekend zijn de Drommedaris (1540; in 1649 verhoogd en van een toren voorzien) met klokkenspel van Pieter Hemony, daterend uit de jaren 1671-1677, de laat-gotische Zuider- of Pancraskerk, uit de 15de en 16e eeuw, met indrukwekkende toren, waarin klokkenspel van de gebroeders Hemony, de Wester- of Sint-Gommaruskerk, uit de 15de en 16e eeuw, met aangebouwde librije, waarin een 17e eeuws interieur en het stadhuis (1686-1688), ontworpen door Steven Vennecool, met fraai interieur.
Het Snouck van Loosenpark daterend uit 1897 is één van de eerste sociale woningbouwprojecten van Nederland. Dit werd gefinancierd uit het nalatenschap van de laatste erfgename van een bekende Enkhuizer patricische familie waaraan het park tevens de naam ontleent. Voorts zijn er de waterpoorten Oudegouwsboom en Boerenboom (beide daterend uit de 17e eeuw), de stadsgevangenis (1612), de Waag (vroeg-renaissance) uit 1559 en het Snouck van Loosenhuis uit 1786.

Grote monumenten

• Boerenboom (circa 1600)
• Buyskeshuis (1732)
• Café van Bleiswijk
• Drommedaris (1540) (spits 1648)
• Koepoort (1730)
• De Westfriese Munt (1611)
• Oude Gouwsboom
• Peperhuis (1567)
• Snouck van Loosenhuis (1786)
• Snouck van Loosenpark (1897)
• Spuihuisje (17e eeuw)
• Stadhuis (1688)
• Stadsgevangenis (1612)
• Staverse Poortje (1615)
• Treinstation (1885)
• De Vriesstichting
• Waaggebouw (1559)
• Weeshuis (gevel 1616)
• Wester- of Sint Gomaruskerk (1519)
• Xaveriuskerk (1906)
• Zeemuur (1608)
• Zuider- of Sint Pancraskerk (1524)

Evenementen

Enkhuizen kent een aantal grote en kleinere evenementen waarvan hieronder enkele genoemd worden.
Sinds 1974 wordt in mei het Jazzfestival Enkhuizen georganiseerd. Vele internationale jazzbands treden gedurende drie dagen op. Vanaf vrijdag kan er op diverse plaatsen traditionele Jazz beleeft worden. Op de zaterdag is er onder meer een groots buitenprogramma. Het festival wordt traditioneel op zondag afgesloten met het Bloody Mary. In 2007 heeft een nieuw bestuur het festival nieuw leven ingeblazen. Op deze manier wordt de traditie voortgezet. Rond deze tijd wordt ook het Ierse folkfestival “Eire at the Top” op het Landje van Top (aan de voet van de Drommedaris) georganiseerd.

Sinds 2002 wordt er in het voorjaar het Smartlappenfestival georganiseerd waar veel publiek op af komt. In de zomer worden er zomeravondconcerten gehouden waarbij (vaak door middel van gastoptredens) klassieke muziek wordt gespeeld op één van de twee Hemony-carillons die de stad rijk is. Ook in de zomermaanden organiseert de vereniging Oud-Enkhuizen op woensdagavonden stadswandelingen door de historische binnenstad.

Elke zondag in augustus worden de Zomerse Zondagen georganiseerd waarbij er ‘s middags verschillende activiteiten zijn (zoals openluchtbiljarten, kinderkermis en marktjes). Iedere dag heeft zijn eigen thema welke gebaseerd zijn op de cultuur rondom de Zuiderzee en deze dagen worden ‘s avonds afgesloten met een concert.

In de maand juni vindt in Enkhuizen de jaarlijkse Lappenmarkt plaats. Dit is een traditie die al vele honderden jaren oud is. De ruim twee kilometer lange markt is één van de grootste jaarmarkten in de provincie Noord-Holland. Honderden marktkooplieden bieden hun waren aan in de binnenstad, van confectie tot huishoudelijke artikelen.

Op de derde donderdag in september is het Enkhuizer Harddraverijdag met paardenrennen en vuurwerk tot slot. In december is er een lichtjesavond in ‘t Suud (Vissershoek) en omgeving. Hierbij worden inloopconcerten gegeven in het Stadhuis, de Lutherse Kerk, het Wapen van Enkhuizen, de Drommedaris en de Zuiderkerk.

Watersport

Enkhuizen is een belangrijk centrum voor de watersport op het IJsselmeer. Er is een drietal jachthavens en een flinke aanlegsteiger voor de charterschepen van de “bruine vloot”. Bij Enkhuizen is het eerste naviduct (een aquaduct, maar dan met een sluis erin) ter wereld aangelegd. De belangrijkste reden voor de aanleg van het naviduct was de enorme wachttijd voor schepen en autoverkeer bij de schutsluis, vanwege de enorme toename van de pleziervaart in de afgelopen jaren.

Gedurende het jaar worden er ook verschillende zeilraces georganiseerd rondom de stad, te weten: De Enkhuizer Klipperrace vanaf 1975, de Race om de Noord vanaf 1977, de Bolkoppenrace vanaf 1982, het Open Nederlands Kampioenschap Lemsteraken vanaf 2001. In 1990 en 1995 organiseerde de Enkhuizer Hardzeil Commissie de North Sail Race voor Sail Amsterdam.

Ook kent Enkhuizen, sinds het 650 jaar bestaan van de stadsrechten, een waterweek die jaarlijks terugkeert met als doel de onomstreden verbondenheid met het water te verwoorden. Dit door middel van actieviteiten in de vorm van een schuitentocht alsmede de drakenboot races en zelfs het enkhuizer palingrook-kampioenschap. De waterweek wordt elke avond voorzien van livemuziek op verschillende locaties in de stad

Musea

• Flessenscheepjesmuseum
• Openluchtmuseum het Zuiderzeemuseum (buiten en binnen)
• Enkhuizer Almanakmuseum
• Heiligenbeeldenmuseum
• Wapenmuseum (gevestigd in de oude stadsgevangenis achter het stadhuis)

Verkeer en vervoer

Enkhuizen is per trein verbonden met Hoorn en Amsterdam. De N506 verbindt Enkhuizen met Hoorn; de N302 zorgt voor de verbinding met snelweg A7. De N302 loopt door over de Houtribdijk, die het Markermeer van het IJsselmeer scheidt. De dijk verbindt Enkhuizen met Lelystad. In de dijk bevindt zich een groot sluizencomplex alsmede een Naviduct, dat ervoor zorgt dat auto- en scheepvaartverkeer elkaar ongehinderd kunnen passeren. In het zomerseizoen vaart het “MS Bep Glasius” driemaal per dag tussen Stavoren en Enkhuizen. In het zomerseizoen werd door het passagiersschip Prins Claus, dat buiten het seizoen als partyboot werd gebruikt, drie maal per dag een bootverbinding onderhouden met Urk. In 2008 werd de Prins Claus echter verkocht en de nieuwe eigenaar nam de veerdienst niet over. In de zomer van 2009 zal de driemaster Willem Barentsz gedurende een maand twee maal daags heen en weer varen tussen Urk en Enkhuizen.

Markten

In de Westerstraat is er op woensdag markt van 09.00 – 16.00 uur. De koopavond is in Enkhuizen op vrijdag, de winkels zijn dan geopend tot 21.00 uur.

Algemene informatie Enkhuizen

Enkhuizen is een stad en gemeente in de regio West-Friesland, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De gemeente ligt aan zowel het Markermeer als het IJsselmeer. In de gemeente wonen 18.102 inwoners op een oppervlakte van 116.04 km² (waarvan 103,62 km² water) (31 dec. 2008, bron: CBS). In de stad wordt nog Enkhuizens gesproken, een West-Fries dialect.
Enkhuizen is, onder meer vanwege de watersport, een belangrijk toeristisch centrum (jachthavens, Zuiderzeemuseum). Daarnaast telt het stadje internationaal vermaarde zaadbedrijven en tuinbouw, alsmede een cluster van kunststofindustrie.
Enkhuizen staat bekend als de ‘Haringstad’ vanwege haar verleden als centrum voor de haringvisserij.

Wetenswaardigheden

• In 1602 had Enkhuizen zijn eigen Kamer in de VOC.
• Hiernaast had Enkhuizen ook nog een belangrijk aandeel in de Admiraliteit van het Noorderkwartier.
• De term Nieuwsgierig Aagje is gebaseerd op een 17e eeuws blijspel. Aagje zou afkomstig zijn uit Enkhuizen.
• De jodenkoek zou afkomstig zijn van een Joodse bakker uit Enkhuizen. Deze wordt nog steeds geproduceerd in Enkhuizen.
• De Enkhuizer Almanak bestaat al vele eeuwen maar wordt pas sinds 1992 voor het eerst in Enkhuizen uitgegeven.
• Het Enkhuizer dialect, het Enkhuizens, wijkt op veel punten sterk af van de andere dialecten in de regio en is daardoor voor dialectonderzoekers zeer interessant.